Doğu Akdeniz ve Ege’de Bölgesel Güvenlik Algısı: Eksen Tercihleri ve İttifak Blokları

GENAR’ın Eylül 2026 araştırması, Türkiye kamuoyunun dış politika eksenine ilişkin tercihlerini ve Doğu Akdeniz ile Ege jeopolitiğine yönelik güvenlik algısını birlikte ölçüyor. Bulgular iki düzeyde okunabilir. Birinci düzeyde Türkiye’nin kendi bölgesinde bağımsız ve güçlü bir merkez olması gerektiği yönündeki beklenti en yaygın görüş olmayı sürdürüyor; fakat bu tercih Ağustostaki düzeyinin belirgin biçimde altına indi. Türk dünyası ile ittifak seçeneği, güçlenerek ikinci sıraya yükselirken İslam dünyası seçeneğini geride bıraktı. Parti tabanlarındaki ayrışma da belirginleşti: İktidar seçmeni, İslam dünyası ve Türk dünyası merkezli ittifaklara doğru kayarken muhalefet seçmeninde bağımsız hareket etme vurgusu ağırlığını korudu. Yeni Parti seçmeninde Avrupa Birliği seçeneğinin %31,8’e ulaşması dikkat çekiyor. İkinci düzeyde araştırma, Türkiye-Yunanistan-İsrail üçgenindeki güvenlik algısını inceliyor. Yunanistan ile doğrudan bir sıcak çatışma ihtimali kamuoyunca düşük bir risk olarak görülürken Türkiye-İsrail geriliminin tırmanması daha yakın bir risk alanı olarak izleniyor; bu ölçülü beklentide 2023 tarihli Atina Deklarasyonu ile kurulan sürecin payı bulunabilir. En güçlü tepki ise Yunanistan ile İsrail arasında derinleşen savunma iş birliğine yönelik: Toplumun en geniş kesimi, bu yakınlaşmayı Türkiye’ye yönelik doğrudan bir güvenlik tehdidi olarak niteliyor ve bu algı parti aidiyetlerini aşıyor. Araştırmanın en dikkat çekici bulgusu budur: Kamuoyu, asıl tehdidi tekil rakiplerde değil, onların kurduğu ittifak blokunda görüyor. “Türkiye Siyaseti” bölümündeki sorular ise stratejik ve millî önceliklerde belirgin bir toplumsal mutabakata işaret ediyor. Kıbrıs’ın millî dava olarak görülmesi, Türk Devletleri Teşkilatı’nın güçlendirilmesi ve Doğu Akdeniz’deki güvenlik ile enerji haklarının korunması, kamuoyunda parti aidiyetlerinin ötesinde en yüksek düzeyde benimseniyor. Buna karşın Libya ve Somali gibi ülkelerdeki sınır ötesi varlık konularında iktidar ve muhalefet tabanları arasında net bir tutum farklılığı ortaya çıkıyor; iktidar seçmeni bu varlığı desteklerken muhalefet seçmeni daha mesafeli bir yaklaşım sergiliyor.