Bu yazı, Eylül 2026’da yeniden tırmanan Yemen krizini üç eksende ele alıyor: Husi-Suudi çatışmasının geldiği aşama, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın bu kriz karşısındaki işlevi ve Türkiye’nin izlediği denge politikası. Yazının temel savı, anlaşmanın otomatik bir savaş mekanizması olarak değil, caydırıcılık ve koordinasyon çerçevesi olarak okunması gerektiğidir. Metin, taraflardan birine yöneltilecek silahlı saldırıyı hepsine yapılmış sayan hükmün, bu yükümlülüğün hangi askerî araçlarla yerine getirileceği konusunda otomatik bir senaryo dayatmadığını vurguluyor. On iki yıllık kriz, 2014’te Husilerin Sana’yı ele geçirmesiyle başlayıp Mart 2015’te Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun askerî müdahalesiyle uluslararası bir boyut kazandı. 2022’de Birleşmiş Milletler gözetiminde sağlanan ateşkes ve 2023’te Çin arabuluculuğuyla gerçekleşen İran-Suudi normalleşmesi çatışmanın şiddetini geçici olarak azalttı; fakat kök sorunlar çözülemediği için ortaya kırılgan bir donmuş çatışma tablosu çıktı. 2026’nın ikinci yarısında bu kırılgan denge bozuldu. Suudi Arabistan anakarasına yönelen füze ve insansız hava aracı saldırıları yoğunlaşırken Husiler, Kızıldeniz kıyısında Bab el-Mendeb Boğazı’na yaklaşan bir konum elde etti; böylece kriz, sınır güvenliği meselesi olmaktan çıkıp küresel ticareti ve enerji arz güvenliğini ilgilendiren bir başlığa dönüştü. Yazı, bu tırmanışın Mekke Anlaşması açısından ilk gerçek stres testi olduğunu savunuyor ve anlaşmanın kâğıt üstündeki bir niyet beyanından somut uygulama mekanizmalarına geçtiğini gösteren gelişmeleri aktarıyor. Türkiye açısından iki hedefin birlikte gözetildiği belirtiliyor: Suudi Arabistan’ın güvenliğine caydırıcı düzeyde katkı sunmak ve uzun soluklu bir çatışmanın içine çekilmemek. Yazı, krizin bir mezhep çatışmasına evrilmesinin önlenmesini bölgesel istikrarın temel şartı sayarak cepheye asker sürmek yerine hava savunması, erken uyarı ve altyapı güvenliği üzerine kurulu bir caydırıcılık mimarisi öneriyor. Somut öneriler dört başlıkta toplanıyor: saldırı ve misilleme döngüsünün kontrollü kriz yönetimiyle durdurulması, Umman’ın arabuluculuk rolünün yeniden etkinleştirilmesi, İran’ın tırmandırıcı hamlelerden kaçınmasının sağlanması ve savaş ihtimalini ortadan kaldıracak bir caydırıcılık kapasitesinin inşası. Yazı, Suudi Arabistan’ın hava ve füze savunmasının tahkim edilmesini, erken uyarı istihbaratının paylaşılmasını ve kritik enerji altyapılarının korunmasını, doğrudan askerî müdahaleye kıyasla çok daha düşük tırmanma riski taşıyan seçenekler olarak değerlendiriyor.
Makalenin devamı için PDF’e gözatabilirsiniz.