Süpermarketler, Türkiye’de sadece birer perakende satış noktası olarak değil tüketici davranışlarının, sosyoekonomik yönelimlerin ve mekânsal alışkanlıkların gözlemlenebildiği sosyal yapılar olarak da değerlendirilmektedir. Bu araştırmada süpermarket tercihlerinin ardındaki ekonomik rasyonalite, yerli üretim hassasiyeti ve mekânsal güven ilişkileri gibi çok boyutlu dinamikler incelenecektir. Kavramsal çerçevede tüketim sosyolojisi, mekânsal erişim teorileri ve kurumsal sadakat modelleri esas alınmış, anket cevapları ve dış kaynaklı veriler kullanılmıştır.
Veri analizi sonucunda zincir süpermarketlerin %34,7 ile Türkiye genelinde en çok tercih edilen market türü olduğu belirlenmiştir. BİM, %32,9 ile açık ara önde gelen marka olurken A101 ve Migros, sırasıyla %19,3 ve %17,4 oranlarında tercih edilmiştir. Katılımcıların süpermarket tercihini belirleyen başlıca etkenler fiyat uygunluğu (%38), ürün kalitesi (%16,6), çeşitlilik (%15,9) ve erişim kolaylığı (%15,8) olarak sıralanmıştır. Bunun yanı sıra tüketicilerin %69,1’i yerli ürünleri bilinçli şekilde tercih ettiğini ifade etmiştir. Bu durum, yerli üretim tercihlerinin ekonomik olduğu kadar kültürel ve güven temelli yönlerinin de öne çıktığını göstermektedir. Ayrıca bölgesel zincir marketler, yerel sadakat ve toplumsal aidiyet açısından ulusal yapılarla rekabet edebilecek düzeyde güçlü bir müşteri tabanına sahiptir.
Raporda zincir marketlerin neden ve nasıl tercih edildiği, fiyat dışı tercih unsurlarının rolü, yerli ürünün tüketici davranışı üzerindeki etkisi, mekânsal yakınlıkla kurulan güven ilişkisi ve yerel marketlerin sosyal karşılığı detaylı biçimde analiz edilmektedir. Süpermarketlerin yalnızca birer ekonomik aktör değil, aynı zamanda tüketici kimliğini ve toplumsal aidiyeti biçimlendiren yapılar olduğu yönündeki değerlendirmeler hem veri hem kavram düzeyinde çok katmanlı olarak tartışılmaktadır.
Abone Üye Membership Required
İçeriğin detaylarına yalnızca üyeler erişebilmektedir.