Turizmin Ticarîleşmesi ve İç Pazar Dinamikleri

2025 yaz sezonu sonrası Türkiye kamuoyunun iç turizme yönelik algısı, tatilin yalnızca sosyal değil giderek daha belirgin biçimde yalnızca belirli gelir gruplarının ulaşabildiği ticarî bir ayrıcalık hâ­line geldiğini ortaya koymaktadır. GENAR araştırmasına göre top­lumun %65,6’sı bu yaz tatil yapmamıştır. Özellikle düşük gelir ve eğitim gruplarında tatil yapamama oranı %80’in üzerine çıkarken tatil yapabilenlerin büyük çoğunluğu bu süreci borçlanma veya bi­rikimle finanse etmiştir.

Bu veriler, tatilin toplumun çoğunluğu için bir ihtiyaç olmadığını, yüksek maliyetli bir tüketim faaliyetine dönüştüğünü göstermekte­dir. Nitekim “tatil” kavramı, kamuoyu zihninde en çok “Para har­camak” (%32,6) ile eşleştirilmiştir. Konaklama (%33,8), yeme–içme (%26) ve ulaşım (%21,2) harcamalarının baskınlığı, iç turizmin fi­yatlanan yapısının doğrudan ticarî dinamiklerle belirlendiğini or­taya koymaktadır.

TÜİK verilerine göre 2024’te iç turizm seyahat sayısı %8,7 artışla 66,8 milyona ulaşmış; 2025’in ilk çeyreğinde bu eğilim sürmüş­tür. Ancak seyahate çıkan kişi oranı 2019’daki %74 seviyesinden 2024’te %63’e düşmüştür. Yani nicel toparlanma görünmekle bir­likte pandemi öncesi düzeye dönüş henüz gerçekleşmemiştir. Orta­lama konaklama süresi kısalmış, seyahat başına harcama 2019’a göre 10 katına çıkarak 6.274 TL’ye yükselmiştir.

Bu çerçevede tatil yapabilen grupların tüketime dayalı tercihlere (otel, yurtdışı) yönelmesi, mekânsal ve ekonomik olarak sınıfsal bir ayrışmayı güçlendirmektedir. Öte yandan harcamaların %88’inin kişisel tüketimden oluşması, iç turizmin büyük ölçüde yerli esnaf ve üreticiyle çevrili bir ekonomik döngü içinde gerçekleştiğini, yani düşük sızıntı etkisi (leakage effect) özelliği taşıdığını göstermektedir. Bu durum, iç turizmin yerel ticarete katkı potansiyelini artırmakta; ancak fırsat eşitliği sağlayacak kamusal politikalarla desteklenme­diğinde turizm sektörü, eşitsizliği pekiştiren bir ticaret alanına dö­nüşmektedir.

Abone Üye Membership Required

İçeriğin detaylarına yalnızca üyeler erişebilmektedir.

Üyelik Girişi

Abonelik işlemleriniz için genar@genar.com.tr eposta adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.  

Görüşlerinizi Önemsiyoruz

Sizlere daha iyi hizmet verebilmek için fikir ve önerilerinizi paylaşabilirsiniz.

Paylaş

error: İçeriklerin izinsiz olarak kopyalanması engellendi.